Eskişehir'in Tarihi Camileri

     
Eskişehir'in sosyal kültürel ve tarihi açıdan sahip olduğu zenginlikler herkes tarafınca bilinirken, ziyaret edip fotoğraf albümünüze katabileceğiniz yerlerin sadece parklardan,bahçelerden heykellerden ibaret olmadığını söyleyebiliriz. Eskişehir doğal güzelliklerinin yanında aynı zamanda tarih kokan bir şehir. Bu hafta da siz değerli okuyucularımız için Mayıs ayı içerisinde gezip ziyaret ederken zevk alacağınız camii ve külliyeleri derledik. Gezip görürken aynı zamanda hem Selçuklu hem de Osmanlı mimarisinin eşsiz havasını içinize çekeceksiniz.

Kurşunlu Külliyesi
Eskişehir'de Çoban Mustafa Paşa tarafından XVI. yüzyılın ilk çeyreğinde kurulan külliye Odunpazarı semtinde bulunan eser Üs­küdar Payas güzergâhındaki menzil külli­yelerinden biridir. Cami girişinin üstünde yer alan kitabeden ebced hesabına göre 921 (1515) tarihi çıkmaktadır. Ancak ki­tabede Kanunî Sultan Süleyman'ın adın­dan ve banisi Mustafa Paşa'nın vezirliğin­den bahsedilmektedir. Çoban Mustafa Paşa'nın vakfiyesi ise 1526 tarihlidir. Kitabedeki tarih, ifadeler ve vakfiyenin tari­hi dikkate alınarak külliyenin 1515-1526 yılları arasında inşa edildiği belirtilmek­tedir. Külliyenin mimarı henüz tam olarak belirlenememiştir. Mimar Sinan'dan önceki baş mimar olan Acem Ali'nin döneminde inşa edilen ve büyük ihtimalle Acem Ali'ye ait olabileceği belirtilen külliye­lerden hareketle bu külliyenin mimarınında Acem Ali olabileceği ileri sürülür. Bu konuda kitabedeki 1515 tarihinden çok Kanunî Sultan Süleyman'ın adı ön plana çıkarılarak yorum yapılmıştır. Mimar Si­nan'ın eserlerinin listesini veren Tuhfetü'1mi'morîn'de sadece kervansarayın adı kayıtlı olup diğer yapılardan söz edil­memiştir. Mimar Sinan'ın bu külliyede yalnız kervansarayda tamir yapmış olabi­leceği düşünülebilir. Külliyenin 9 Cemâziyelevvel 1248'den (4 Ekim 1832) biraz önce sona eren bir tamir geçirdiği bilinmektedir. Ayrı­ca külliyenin değişik binalarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1955"ten günümüze kadar birtakım onarımlar ger­çekleştirilmiştir.
Mustafa Paşa'nın vakfiyesinde belirtil­diğine göre külliye cami, yirmi hücreli bir zaviye, Sıbyan Mektebi, misafirhane (tab-hâne), mutfak, odun deposu, fırın, yemek­hane, düşkünler evi, çeşme ve ahırdan (kervansaray) oluşmaktadır. Günümüzde cami, Sibyan Mektebi, misafirhane, mutfak, yemekha­ne ve kervansaray ayaktadır. Külliyenin kuzey girişinin sağındaki çeşmenin vakfi­yede kayıtlı çeşmeyle ilgisini tespit etmek güçtür. Caminin kuzeyindeki şadırvan 1960"Iı yıllarda yapılmıştır. Bu şadırvan, baklavalı başlığa sahip sekiz mermer sü­tunun desteklediği geniş saçaklı bir kü­çük kubbeyle örtülmüştür. Külliyeyi oluş­turan binalar külliyenin çekirdeği olan ca­minin doğu, güney ve batı tarafında" U" düzeninde sıralanmıştır. Duvarla birbiri­ne bağlanan yapılar aynı zamanda bir dış avlu meydana getirmektedir. Dış avlunun çevreyle irtibatı her kenarındaki birer ka­pıyla sağlanmaktadır. Arazinin durumun­dan dolayı külliye binaları arasında kod farklılığı bulunmaktadır.
Alaaddin Camii
Odunpazarı Alaaddin parkının güneyinde yer alan cami, minare kitabesinden 13. yy’ın ikinci yarısına (1268 yılına) tarihlendirilmektedir. Ancak minare günümüze ulaşmamıştır. Tek mekanlı, dikdörtgen planlı yapı, son cemaat yerinin tavanının düz olması dışında kubbe ile örtülüdür. Tüm duvarları moloz taş örgü, tavan ve kubbede ise ahşap kaplama görülmektedir. Yapı inşa edildiği dönemin özelliklerini tamamen yitirmiştir. Caminin banisi Cacaoğlu Cibril, Mevlana’nın müritlerindendir.  
Sivrihisar Ulu Camii
Selçuklulardan günümüze kalan en önemli tarihi eserlerden biridir. 1274 yılında Eminiddin Mikâil (Mevlâna Celâleddîn’in yakın arkadaşı)  tarafından yapılmıştır.  Sivrihisar eski kadısı (Fatih Sultan Mehmet’in ilk veziri, İstanbul’un ilk Kadısı) Hızırbey tarafından tamir ettirilmiştir. Minaresi caminin yapılışından 139 yıl sonra Hacı Habip tarafından yapılmıştır. Cami dikdörtgen şeklinde, 67 ağaç direk üzerinde düz çatı şeklinde inşa edilmiştir. Bu kalın direklerden dört tanesi zamanın özgün ağaç oymacılığı ile işlenmiştir. Bu direklerin alt ve üst tarafında mermerden oyma işçiliği uygulanmış sütun başlıkları vardır.